Avukatın Dosya Saklama Yükümlülüğü Kaç Yıldır?
Bugünlerde, yaşamın her anında her şeyin dijitalleştiği bir dönemde, kimse “dosya saklama” gibi eski usul şeylere çok fazla kafa yormaz. Ama işte, bir avukatın dosya saklama yükümlülüğü meselesi, tam da bu noktada devreye giriyor. Ne kadar dijitalleşmiş olsak da, bazı şeylerin kâğıt üzerindeki gerçekliği hala devam ediyor. Bu yazıda, avukatların dosya saklama yükümlülüğünün kaç yıl olduğunu hem biraz kafa karıştırarak hem de mizahi bir şekilde inceleyeceğiz. Yani, bu yazıyı okurken kafanızda “Gerçekten kaç yıl?” sorusuyla yürüyen bir avukat tipi canlanacak… Eminim.
Avukatın Dosya Saklama Yükümlülüğü Nedir?
Her şeyin dijitalleşmeye başladığı bu çağda, eski bir dosya dolabının içinde yüzlerce sayfa kağıt tutmak düşündürücü gelebilir. Ancak avukatların dosya saklama yükümlülüğü, hukuk sisteminin işlerliği açısından oldukça önemli. Avukatlar, müvekkillerine dair açtıkları davalarla ilgili dosyaları saklamak zorundalar ve bu saklama yükümlülüğü belirli bir süreyle sınırlıdır.
Bir dosya düşün: Geniş bir raf, içinde karton kutular, eski yazılar, belki de kocaman bir davanın izleri. Bu dosya, aslında sadece kağıt yığınlarından ibaret değil. İçinde bir insanın hayatına dair önemli anlar var. Bu dosyalar, bir avukatın işinin temeli… Ancak, zaman geçtikçe o dosyaların da bir ömrü var ve işte burada devreye “avukatın dosya saklama yükümlülüğü” giriyor. Peki, avukatın dosya saklama yükümlülüğü kaç yıldır?
10 Yıl, 15 Yıl mı? Aslında Durum Farklı!
Avukatların dosya saklama yükümlülüğü aslında “şu kadar yıl” demekle açıklanabilecek bir konu değil. Ancak, Türk Hukuku’na göre, bir avukatın dosyaları, genellikle davanın sonuçlanmasından sonra 10 yıl boyunca saklanmak zorundadır. Yani bir dava bitti ve dosya hala avukatın ofisinde tozlanıyor… Ama endişelenme, avukatın işine son verildiği andan itibaren bu dosyaların saklanması, yalnızca 10 yıl sürecektir.
Ama 10 yıl sonra ne olacak? Bir bakmışsınız avukat, dosyaları toplayıp, “Bunu ne yapacağız?” sorusunu sorarken, muhtemelen bir hata yapacak ve “Bir dakika, bu dosyalar ne oldu?” diye panik yapacaktır. Çünkü bir avukatın dosya saklama yükümlülüğü bittiği anda, o dosyalar ya yasal bir şekilde imha edilir ya da doğru bir şekilde devredilir. Tabi ki 10 yıl boyunca o dosyaların korunması da ciddi bir sorumluluk. Bir avukat düşün, her gün masasında 500 tane dosya var, birisi kaybolsa, hayat bir anda başına yıkılır.
Dosya Saklamak Zor Mu? Hayatımı Nasıl Etkiler?
İzmir’de bir kafede arkadaşlarımla buluşuyorum. Gerçekten, bazen bir avukatın dosya saklama yükümlülüğüyle ilgili sohbet etmek, günümüzün en çılgın fikirlerinden biri olabilir. Neyse ki, arkadaşım Mert şöyle bir soru sordu: “Peki, bu dosya saklama işini bir avukat neden bu kadar kafaya takar ki?”
Ben: “Yani, düşün, 10 yıl boyunca her şeyi saklamak zorundalar. Sadece ‘Dosyalarım nerede?’ diye düşünmek bile stresli.”
Mert: “Bence işin içinde bir de ‘Eyvah, müvekkil dava açarsa ne yaparım?’ kaygısı var.”
Ben: “Kesinlikle! Çünkü bu dosyalar yıllar sonra bir gün başına bela olabilir. O yüzden o rafların içinde kaybolan dosyalar, neredeyse bir avukatın geceleri uykusuz kalmasına sebep olur.”
Gerçekten de, avukatların dosya saklama yükümlülüğü, çoğu zaman bir zorunluluktan çok, bir sorumluluk gibi hissedilir. Yani her dosyanın doğru bir şekilde saklanması, ileride ortaya çıkabilecek hukuki bir problem için büyük önem taşır. Ama tabii ki, bazen o dosyaların “neden hâlâ burada duruyor?” sorusu da içten içe bir kaygı yaratabilir.
Dosyalar Nerede, Avukat Nerede?
Hayatımı düşündüm de, aslında ben de zaman zaman kaybolan eşyalarımı bulmak için 10 yıl sonra avukat gibi sabırla bekliyorum. Mesela geçen hafta telefonumu kaybettim ve 15 dakika boyunca “Eyvah, nasıl bulacağım?” diye panik oldum. Şimdi bu kaybolan dosyalar hakkında düşünecek olursak, bir avukatın da aynı kaygıyı yaşaması oldukça olası. 10 yıl, oldukça uzun bir süre değil mi?
Bir düşünün, 10 yıl sonra o dosyanın içinde neler olacak? Dijitalleşen dünyada belki de artık fiziksel dosyalar neredeyse hiç olmayacak, her şey bulutta saklanacak. Ancak şu an için, bir avukatın 10 yıl boyunca dosya saklama yükümlülüğü, işleri biraz karmaşıklaştıran bir şey. Dosyaların uzun süre saklanması, bir yandan hem güvenliğini sağlama hem de hukuki olarak sorumluluk taşıma anlamına gelir.
Sonuç: 10 Yıl Sonra Ne Olacak?
Şu an için, avukatların dosya saklama yükümlülüğü 10 yıl olsa da, bu durumun gelecekte nasıl evrileceğini kimse bilemez. Belki 10 yıl sonra bu yükümlülük daha da uzar, belki de dijital sistemler her şeyin yerini alır. Ancak şu bir gerçek: Bir avukat için o dosyanın kaybolması, kaybolan bir telefon gibi düşündüğümüzde, hem komik hem de bir o kadar ciddi bir mesele.
Özetle, avukatların dosya saklama yükümlülüğü kaç yıldır sorusunun cevabı belki net olabilir ama, bu 10 yıl nasıl geçecek, bu gerçekten önemli. Yıllar sonra bir avukatın masasında birikmiş dosyalar arasında kaybolmuş bir dosya, belki de yıllarca düşünmenizi gerektirecek bir soruya dönüşebilir.